Skip to content
ssc.gov.vn
Thị trường chứng khoán phái sinh
Bước chuyển mình quan trọng của thị trường chứng khoán – Chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để triển khai thị trường chứng khoán phái sinh và hợp nhất hai SGDCK
02/03/2015

Có thể nói 2014 là một năm chứng kiến nhiều sự thay đổi mạnh mẽ từ tư duy điều hành đến cải cách thể chế và tăng trưởng kinh tế. Khép lại năm cũ – Giáp Ngọ, mặc dù vẫn còn những bộn bề lo âu nhưng chúng ta có thể tự hào với nhiều điểm sáng của nền kinh tế như: tăng trưởng vượt mục tiêu, lạm phát thấp, xuất khẩu tiếp tục tăng hai con số, thanh khoản thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam tăng mạnh... Những thành quả này sẽ là bước đệm quan trọng cho nền kinh tế Việt Nam bước vào năm 2015 trong tâm thế tự tin hơn và hồi phục vững chắc hơn. Đóng góp vào thành quả chung đó của nền kinh tế có sự nỗ lực, quyết tâm và chung sức chung lòng của ngành Tài chính, Chứng khoán. Nhân dịp Năm mới, Tạp chí Chứng khoán đã phỏng vấn TS. Trần Xuân Hà - Thứ trưởng Bộ Tài chính về những đóng góp của TTCK đối với ngành Tài chính và cho nền kinh tế Việt Nam trong năm 2014 cũng như một số nội dung liên quan đến định hướng trong công tác chỉ đạo, điều hành của Bộ Tài chính đối với TTCK trong năm 2015.

Thưa Thứ trưởng, trên cương vị là Lãnh đạo Bộ Tài chính, đồng thời là người có nhiều năm trực tiếp phụ trách Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) và gắn bó với TTCK, xin Thứ trưởng cho biết một vài đánh giá khái quát về những đóng góp của TTCK đối với ngành Tài chính và cho nền kinh tế Việt Nam trong năm 2014?

Đối với ngành Tài chính, trước hết TTCK đã góp phần quan trọng trong việc huy động vốn cho ngân sách nhà nước (NSNN) và cho đầu tư phát triển, đảm bảo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ tài chính - NSNN năm 2014 mà Đảng, Nhà nước đã giao. Huy động vốn thông qua trái phiếu chính phủ (TPCP) đạt 241 nghìn tỷ đồng, đây là mức huy động cao nhất trong nhiều năm qua. Điểm đáng lưu ý là trong những năm trước đây, kỳ hạn trái phiếu chỉ khoảng 3 - 3,5 năm thì năm nay kỳ hạn trái phiếu đã nâng lên khoảng gần 5 năm, từ đó tạo ra khả năng huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế; lãi suất trái phiếu đã giảm hơn khoảng 1,2% - 1,3%/năm, từ đó giảm chi phí huy động vốn, tiết kiệm chi cho NSNN đồng thời tạo điều kiện tái cơ cấu nợ Chính phủ trong nước theo hướng ổn định và bền vững.

Bên cạnh huy động vốn cho NSNN và cho đầu tư phát triển, trong năm qua, TTCK đã thu hút được gần 39 nghìn tỷ đồng qua phát hành cổ phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư và các sản phẩm mới như quỹ ETF. Từ đó đã góp phần tăng tổng mức đầu tư xã hội, tạo điều kiện cho kinh tế phát triển ở mức gần 6% như năm qua.

TTCK đã triển khai bước đi quan trọng trong việc tái cấu trúc lại thị trường. Bộ Tài chính đã trình Thủ tướng Chính phủ chủ trương về hợp nhất các Sở Giao dịch Chứng khoán (SGDCK) để thành lập SGDCK Việt Nam; tái cấu trúc lại các công ty chứng khoán (CtyCK), công ty quản lý quỹ theo hướng giảm về số lượng (đến nay chỉ còn 81 CtyCK đang hoạt động, giảm hơn 20% so với năm 2013), và nâng cao năng lực tài chính, quản trị công ty, quản trị rủi ro cũng như chất lượng dịch vụ; các sản phẩm hàng hóa trên TTCK đã được sắp xếp lại theo hướng nâng cao chất lượng niêm yết, những doanh nghiệp không đủ điều kiện niêm yết đã được xử lý (trong năm 2014 có tổng cộng 39 doanh nghiệp hủy niêm yết, đăng ký giao dịch); kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết (DNNY) đã có dấu hiệu tốt hơn. Cụ thể, trong 9 tháng đầu năm 2014, có 87% DNNY hoạt động có lãi (tăng 5% so với cùng kỳ năm 2013); Tổng doanh thu của các DNNY đạt gần 428 nghìn tỷ đồng (tăng 14,1% so với cùng kỳ năm 2013); tổng lợi nhuận sau thuế của toàn bộ DNNY trong 9 tháng đầu năm 2014 ước đạt trên 32,9 nghìn tỷ đồng (tăng 6,1% so với cùng kỳ năm 2013). Đây là cơ sở để TTCK phát triển bền vững lâu dài.

Vậy theo Thứ trưởng, điều gì đã giúp ngành Chứng khoán đạt được những kết quả khả quan như vậy trong bối cảnh nền kinh tế vẫn còn đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức?

Phải nói rằng yếu tố kinh tế vĩ mô có tác động không nhỏ đến sự phát triển của TTCK. Trong năm 2014, kinh tế Việt Nam đã có bước phát triển khá với tỷ lệ tăng trưởng gần 6% GDP; lạm phát thấp (chỉ số giá tiêu dùng - CPI tháng 12/2014 tăng 1,84% so với tháng 12/2013. CPI bình quân năm 2014 tăng 4,09% so với bình quân năm 2013); mặt bằng lãi suất đã giảm xuống còn 5,5%/năm; hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp có dấu hiệu tốt; thị trường tài chính có tính thanh khoản hơn. Tất cả các yếu tố này là điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của TTCK.

Bên cạnh đó là sự chỉ đạo quyết liệt, đúng hướng của Đảng và Nhà nước trong việc triển khai các giải pháp tái cơ cấu lại khu vực tài chính, ngân hàng, giải quyết nợ xấu của các tổ chức tín dụng, kết gắn giữa cổ phần hóa (CPH) và niêm yết, đăng ký giao dịch trên TTCK. Riêng đối với khu vực TTCK, cơ quan quản lý nhà nước mà trực tiếp là UBCKNN đã có nhiều nỗ lực trong việc hoàn thiện khung khổ pháp lý, thực hiện các giải pháp tái cấu trúc TTCK theo lộ trình; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm, nhằm phát triển TTCK lành mạnh, tạo niềm tin cho các nhà đầu tư.

Xin Thứ trưởng cho biết một số trọng tâm trong công tác chỉ đạo, điều hành của Bộ Tài chính đối với ngành Chứng khoán trong năm 2015 để TTCK tiếp tục khởi sắc và phát triển bền vững?

Nhiệm vụ trọng tâm của TTCK năm 2014 nhằm vào các nội dung sau:

Thứ nhất là, tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý đối với TTCK; trong năm 2015, Bộ Tài chính sẽ trình Chính phủ bổ sung sửa đổi Nghị định 58/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều về Luật Chứng khoán; đồng thời trình Chính phủ ban hành Nghị định về tổ chức TTCK phái sinh, Nghị định về Quỹ hưu trí tự nguyện. Đây là các văn bản pháp lý quan trọng, một mặt tạo điều kiện cho thị trường phát triển, mặt khác tạo nền tảng để trong một số năm tới sửa đổi hoàn thiện Luật Chứng khoán.

Thứ hai là, tập trung chỉ đạo tổ chức huy động vốn cho NSNN và cho đầu tư phát triển, theo đó trong năm 2015, cần huy động qua kênh thị trường vốn khoảng 250 nghìn tỷ đồng để đáp ứng nhu cầu cân đối ngân sách và cho các chương trình đầu tư cấp thiết, quan trọng như giao thông, thủy lợi, y tế, giáo dục. Thị trường trái phiếu chính phủ cần tiếp tục đổi mới theo hướng chuyên nghiệp hơn và có chiều sâu hơn.

Thứ ba là, tiếp tục thực hiện Đề án tái cấu trúc TTCK, trong đó nhiệm vụ trọng tâm là chuẩn bị các điều kiện cần thiết để hợp nhất các SGDCK, thành lập SGDCK Việt Nam; quá trình tái cấu trúc các CtyCK, công ty quản lý quỹ cần đẩy nhanh hơn nữa, nhằm cải thiện căn bản chất lượng dịch vụ.

Thứ tư là, chuẩn bị tổ chức TTCK phái sinh theo lộ trình, trong đó có vấn đề chuẩn bị hàng hóa thị trường, hệ thống giao dịch, hệ thống thanh toán (trong đó có cơ chế thanh toán đối tác trung tâm là quan trọng), đồng thời với hệ thống giám sát, quản lý rủi ro.

Thứ năm là, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với TTCK, coi đây là giải pháp then chốt để TTCK phát triển lành mạnh, tạo niềm tin cho các nhà đầu tư.

Có thể nói CPH DNNN và thoái vốn đầu tư ngoài ngành vẫn sẽ là một trong những trọng tâm của ngành Tài chính trong năm 2015 cho dù tiến trình thoái vốn, CPH DNNN trong năm 2014 đã đạt được bước tiến dài với số lượng lớn tập đoàn, tổng công ty thực hiện CPH và phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tăng gấp đôi so với năm 2013. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng kết quả trên vẫn còn khiêm tốn so với kế hoạch đề ra. Xin Thứ trưởng cho ý kiến chỉ đạo về đẩy nhanh tiến trình thoái vốn, CPH DNNN trong năm 2015?

CPH các DNNN, thoái vốn đầu tư ngoài ngành của các tập đoàn, tổng công ty là giải pháp trọng tâm để tái cơ cấu khu vực DNNN. Theo đó, biện pháp kết hợp CPH với niêm yết, đăng ký giao dịch trên TTCK là điều kiện cần và đủ cho quá trình này, một mặt tạo điều kiện để phát triển hàng hóa có chất lượng trên TTCK, mặt khác có cơ sở cho cải cách doanh nghiệp theo hướng công khai minh bạch.

Trong năm 2014, cả nước đã CPH được 143 doanh nghiệp, gấp 2 lần so với năm 2013, và thoái vốn hơn 6 nghìn tỷ đồng (gấp 6 lần so với năm 2013). Tuy nhiên, so với nhu cầu CPH, sắp xếp 432 doanh nghiệp thì vẫn còn một số lượng lớn các doanh nghiệp cần CPH, sắp xếp theo lộ trình.

Chủ trương đã được Đảng, Nhà nước khẳng định, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 51/2014/QĐ-TTg ngày 15/9/2014 quy định một số nội dung về thoái vốn, bán cổ phần và đăng ký giao dịch, niêm yết trên TTCK của DNNN. Vấn đề là sự phối kết hợp giữa các Bộ, ngành, địa phương trong công tác chỉ đạo, điều hành quyết liệt hơn. Bộ Tài chính sẽ ban hành văn bản hướng dẫn rõ về trình tự, thủ tục kết hợp giữa CPH, thoái vốn với việc niêm yết, đăng ký giao dịch, làm sao để các doanh nghiệp, các nhà đầu tư có một thị trường giao dịch sau khi CPH, đồng thời đây cũng là yêu cầu mở rộng thị trường có tổ chức.

Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!

(UBCKNN)

Các tin khác