Skip to content
Toàn cảnh - Sự kiện
Thị trường chứng khoán 2 tháng đầu năm 2021: Tiếp tục vận động trong xu hướng tích cực
269
15/03/2021

Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đã trải qua hai tháng đầu năm 2021 với nhiều cung bậc cảm xúc: thăng hoa khi chỉ số VN Index tiến sát, thậm chí đã có thời khắc vượt mốc 1.200 điểm trong nửa đầu tháng 1, và ngỡ ngàng khi chứng kiến chỉ số này lần đầu tiên trong lịch sử “tự dưng” sụt giảm mạnh tới 73,23 điểm (-6,67%) chỉ trong một phiên giao dịch (28/1). Nhưng điểm đáng ghi nhận là, thị trường đã nhanh chóng bật tăng trở lại sau những phiên giảm điểm và ngay cả khi thị trường chuyển sang trạng thái diễn biến giằng co với VN Index tăng giảm đan xen trong nửa cuối tháng 2 thì hoạt động giao dịch của nhà đầu tư vẫn diễn ra hết sức sôi động trên khắp các sàn chứng khoán.

Diễn biến chung của thị trường niêm yết tháng 1+2/2021

 TTCK Việt Nam khởi động năm 2021 tại mốc 1.103,87 điểm của chỉ số VN Index bằng chuỗi 9/10 phiên tăng điểm trong 2 tuần giao dịch đầu tiên của tháng 01/2021 (từ phiên 04/1 - 15/1). Chỉ số VN Index đã chính thức vượt qua mức 1.170 điểm (mức cao kỷ lục của TTCK Việt Nam năm 2007) tại phiên giao dịch ngày 11/1 và tiến dần đến mốc cao nhất 1.200 điểm trong phiên ngày 15/1/2021 khi đóng cửa thị trường ở mức 1.194,2 điểm. Đến phiên 18/1, đã có thời khắc chỉ số VN Index chạm ngưỡng lịch sử 1.200 điểm nhờ lực mua mạnh của một số cổ phiếu có vốn hóa lớn như GVR, MSN, VCB… nhưng trước áp lực bán từ nhóm cổ phiếu VN30, đặc biệt là nhóm ngân hàng đã khiến TTCK đảo chiều kéo chỉ số VN Index giảm 2,26 điểm, đóng cửa phiên này ở mức 1.191,94 điểm.

TTCK bắt đầu thoái lui tại phiên giao dịch ngày 19/1 trước một lượng hàng khá lớn được bán ra do nhu cầu bán cổ phiếu gia tăng sau khi VN Index đã tiến đến gần ngưỡng 1.200 điểm, khiến chỉ số VN Index đã mất 60,94 điểm (-5,11%) với hàng loạt mã cổ phiếu chủ chốt giảm sàn trong sự ngỡ ngàng của nhà đầu tư... Dù vậy, hầu hết các nhà đầu tư trong thời gian qua đều đã có lãi.

Theo giới quan sát, mức giảm 5,11% trong một phiên không phải là tỉ lệ giảm cao nhất. Nhưng về số điểm tuyệt đối, việc mất gần 61 điểm trong 1 phiên là số điểm giảm kỷ lục từ trước tới nay. Phiên giao dịch ngày 19/1 không có thông tin vĩ mô hay vi mô nào gây bất lợi cho TTCK. Chính vì thế, phiên điều chỉnh mạnh này không do các biến cố của nền kinh tế hay chính sách mà chủ yếu là do nguyên nhân nhà đầu tư xả hàng chốt lời. Hơn nữa, chỉ số VN Index đã tăng nóng kéo dài nhiều tháng qua, trong các nhịp tăng có xen kẽ những phiên rung lắc hoặc điều chỉnh nhẹ, nhưng chưa có nhịp điều chỉnh nào đúng nghĩa. Phiên giảm điểm mạnh 19/1 chính thức khẳng định nhịp điều chỉnh đúng nghĩa đó. Điều đáng ghi nhận là, dù thị trường giảm mạnh, lượng bán ra để chốt lời hoặc hạn chế thiệt hại là rất lớn, nhưng lực cầu vẫn rất mạnh. Minh chứng là kết phiên giao dịch này, sàn HOSE đạt giá trị thanh khoản cao nhất lịch sử, với hơn 20.363 tỉ đồng.

 Mặc dù 3 phiên giao dịch tiếp theo (từ 20/1 - 22/1), chỉ số VN Index đã phục hồi được 35,78 điểm, nhưng xu hướng giảm sâu đã chi phối thị trường trước đà bán tháo diễn ra trên diện rộng trong các phiên 26, 27, 28/1 đã kéo chỉ số VN Index mất 142,11 điểm và nếu cộng với số điểm giảm nhẹ trong phiên 25/1 trước đó thì chỉ số VN Index đã mất tổng cộng 142,84 điểm chỉ trong 4 phiên giao dịch. Trong đó, đáng chú ý nhất là phiên ngày 28/1, trước tin COVID-19 trở lại cộng đồng, TTCK Việt Nam đã chứng kiến phiên giao dịch giảm điểm kỷ lục kể từ khi đi vào hoạt động cho đến nay, khi chỉ số VN Index bị “bốc hơi” đến 73,23 điểm (-6,67%), hàng loạt cổ phiếu nằm sàn với lệnh bán tràn ngập bảng điện tử nhưng trống trơn lệnh mua, chỉ số VN Index đóng cửa thị trường phiên này ở mức thấp nhất từ đầu năm 2021 tại 1.023,94 điểm.

Cho dù phiên giao dịch ngày 29/1, thị trường đã phục hồi được 32,67 điểm (3,19%) nhưng không hề thấm tháp gì so với những phiên giảm sâu trước đó, chỉ số VN Index đã có mức giảm tổng cộng 137,59 điểm (-11,69%) chỉ trong 2 tuần liên tiếp.

Kết thúc tháng 1, chỉ số VN Index đạt 1.056,61 điểm, giảm 4,28% so với cuối năm 2020. Và đây là tháng điều chỉnh đầu tiên của TTCK Việt Nam sau chuỗi tăng liên tục từ tháng 8/2020. Theo các chuyên gia phân tích, TTCK sụt giảm sâu trong hai tuần cuối tháng 1/2021 là do phải chịu áp lực cung chốt lời gia tăng khi chỉ số VN Index tiến về ngưỡng đỉnh lịch sử 1.200 đưa định giá P/E (hệ số giá trên lợi nhuận) của chỉ số lên mức khá cao; các công ty chứng khoán giảm dư nợ cho vay ký quỹ; và trước diễn biến COVID-19 lần 3 trỗi dậy phức tạp trong cộng đồng…

Mặc dù vậy, trong tháng 1/2021 thị trường tiếp tục thu hút dòng vốn đầu tư khi tổng khối lượng giao dịch (KLGD) đạt 14,78 tỷ cổ phiếu, giá trị giao dịch (GTGD) đạt 335,9 nghìn tỷ đồng, tăng lần lượt 8,71% và 17,37% so với tháng trước. GTGD bình quân phiên đạt gần 16,8 nghìn tỷ đồng, KLGD đạt trên 739 triệu cổ phiếu/phiên, tương ứng tăng 34,97% về giá trị và 25,01% về khối lượng bình quân so với tháng trước. Nếu so với cùng kỳ năm 2020, thanh khoản thị trường tháng 1/2021 ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc với KLGD bình quân phiên tăng 291,04% và GTGD bình quân phiên tăng gần 334%.

Trên HNX, trong tháng 1/2021, thị trường đã diễn biến khá sôi động. Chỉ số HNX Index có chiều hướng tăng từ đầu tháng tới tuần thứ 3 (từ phiên giao dịch ngày 4/1 – 22/1), sau đó điều chỉnh giảm ở tuần cuối cùng của tháng. Chỉ số HNX Index đạt cao nhất tháng tại 240,27 điểm ngày 21/1. Với 13/20 phiên giao dịch tăng điểm, chỉ số HNX Index đóng cửa phiên giao dịch cuối cùng của tháng 1/2021 ở mức 214,21 điểm, tăng 5,4% so với thời điểm cuối tháng trước đó. Giá trị vốn hóa thị trường đạt hơn 252,4 nghìn tỷ đồng, tăng 18,8% so với thời điểm cuối tháng 12/2020. Chỉ số giá cổ phiếu các ngành hầu hết đều tăng điểm, trong đó tăng cao nhất là chỉ số ngành tài chính với 13,02 điểm vượt (+3,65%) đạt 369,88 điểm; tiếp đến là ngành xây dựng tăng 2,60 điểm (+1,35%) đạt 195,40 điểm… Tổng KLGD cổ phiếu niêm yết đạt 3,3 tỷ cổ phiếu, GTGD đạt hơn 48 nghìn tỷ đồng. Tính bình quân, GTGD trên thị trường cổ phiếu niêm yết đạt hơn 2.413,7 tỷ đồng/phiên, tăng 73,4% so với tháng trước, tương ứng KLGD đạt hơn 165 triệu cổ phiếu/phiên, tăng 52,7% so với tháng trước.

Bước sang tháng 2/2021, trước áp lực giảm sâu của cuối tháng 1/2021 cùng với tâm lý hạn chế giao dịch và rủi ro từ đợt COVID-19 bùng phát lần 3 khiến thị trường có những phiên trước Tết biến động mạnh, ngay trong phiên đầu tháng (01/2), VN Index sụt giảm 21,10 điểm, xuống mức khá thấp 1.035,51 điểm. TTCK ngay sau đó có 4 phiên liên tiếp duy trì đà tăng trưởng tốt (từ phiên 2/2 – 5/2) nhờ vào hoạt động tích cực ở nhóm cổ phiếu lớn như VIC, VCB, CTG, VHM thay phiên nhau làm trụ đỡ của thị trường.

Đà tăng của thị trường đã bị dừng lại tại phiên 08/2, khi thị trường lại xuất hiện một phiên bán tháo rất mạnh trước thông tin Tp. Hồ Chí Minh công bố thêm 24 trường hợp dương tính với SARS-CoV-2. Phiên này, chỉ số VN Index sụt giảm 3,88%, xuống còn 1,083.18 điểm. May mắn là, phiên giao dịch ngày 09/2 lại diễn ra viên mãn khi chỉ số VN Index tăng gần 32 điểm lên mức 1.114,93 điểm.

Sau 7 ngày nghỉ lễ Tết Nguyên Đán, TTCK đã lấy lại được đà phục hồi mạnh mẽ nhờ Việt Nam một lần nữa kiểm soát được dịch COVID-19, quá trình tiếp cận vắc-xin đang đến gần và nhà đầu tư đẩy mạnh giao dịch trở lại. Ngay trong phiên đầu năm mới Tân Sửu (17/2), VN Index bứt phá hơn 40 điểm và tiếp tục giữ vững đà tăng ở phiên ngày 18/2 khi VN Index tiếp tục tịnh tiến thêm 18,6 điểm (1,61%) và chỉ sụt giảm nhẹ 0,88 điểm trong phiên cuối tuần (19/2) nhờ vào diễn biến tích cực của các mã cổ phiếu chủ chốt như VHM, GVR, VCB, GAS.

Tuy nhiên, áp lực chốt lời gia tăng hoặc nỗi lo về lạm phát và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng đã khiến cho 5 phiên cuối tháng 2/2021 (tính từ phiên 22/2 - 26/2) chỉ số VN Index biến động tăng nhẹ trong khi bị rung lắc giảm trên 15 điểm tại phiên giao dịch ngày 24/2, chỉ số VN Index đóng cửa phiên 26/2 ở mức 1.168,47 điểm, tăng 10,59% so với tháng 1/2021.

Trong tháng 2/2021, tổng KLGD cổ phiếu đạt trên 8,3 tỷ cổ phiếu, tổng GTGD đạt trên 208,29 nghìn tỷ đồng. Thanh khoản thị trường giảm so với tháng trước, GTGD bình quân phiên đạt gần 13,88 nghìn tỷ đồng, KLGD đạt trên 554 triệu cổ phiếu/phiên, tương ứng giảm 17,34% về giá trị và 25% về khối lượng. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm 2020, thanh khoản thị trường tháng 2/2021 ghi nhận sự tăng trưởng cao với KLGD bình quân phiên tăng 129,4% và GTGD bình quân phiên tăng hơn 204%.

Trên HNX, mặc dù chỉ số HNX Index bị điều chỉnh giảm 5,37 điểm (-2,51%) ngay trong phiên đầu tháng, nhưng thị trường cổ phiếu niêm yết diễn ra khá sôi động trong các phiên tiếp theo. Càng về cuối tháng, chỉ số HNX Index có xu hướng tăng mạnh và đạt mức cao nhất tại ngày giao dịch cuối cùng của tháng (26/2) ở 249,22 điểm, tăng 16,3% so với thời điểm cuối tháng 1/2021.

Tháng 2, tổng KLGD cổ phiếu niêm yết trên HNX đạt 1,74 tỷ cổ phiếu, GTGD tương ứng đạt hơn 27 nghìn tỷ đồng. Tính bình quân, KLGD đạt hơn 114 triệu cổ phiếu/phiên, GTGD trên thị trường cổ phiếu niêm yết đạt hơn 1.862,2 tỷ đồng/phiên, giảm 22,8% so với tháng trước. Chỉ số giá cổ phiếu của tất cả các ngành đều tăng điểm, trong đó chỉ số ngành tài chính tăng mạnh nhất 46,56 điểm (+12,59%) đạt 416,44 điểm; chỉ số ngành công nghiệp tăng 25,4 điểm (+12,28%) đạt 232,32 điểm, và ngành xây dựng tăng 35,43 điểm (+18,13%) đạt 230,83 điểm.

Thị trường UPCoM tháng 2 diễn biến theo chiều hướng tăng ổn định. Tại thời điểm đóng cửa phiên giao dịch cuối tháng, chỉ số UPCoM-Index đạt 76,64 điểm, tăng 10,7% so với cuối tháng trước và đây cũng là phiên giao dịch có điểm chỉ số cao nhất tháng. Giá trị vốn hóa thị trường UPCoM tại phiên giao dịch cuối tháng 2 đạt hơn 1.030 tỷ đồng, tăng 6,34% so với tháng trước.

 

TTCK phái sinh

Trong hai tháng đầu năm 2021, TTCK phái sinh diễn ra khá sôi động về thanh khoản hợp đồng tương lai (HĐTL) chỉ số.

Trong đó, tại tháng 1/2021, sự biến động mạnh của chỉ số VN30 trong giai đoạn nửa cuối tháng khiến giao dịch trên TTCK phái sinh diễn biến sôi động.

Về giao dịch HĐTL chỉ số VN30, thanh khoản trên thị trường tăng mạnh so với tháng trước, KLGD bình quân trong tháng đạt 178.635 hợp đồng, tăng 41,1% so với tháng trước.

Khối lượng hợp đồng mở (OI) tại phiên giao dịch cuối tháng 1 đạt 29.637 hợp đồng, giảm 26,53% so với tháng trước. Tuy nhiên, tháng 1 đã ghi nhận mức OI kỷ lục với 61.090 hợp đồng vào ngày 14/1/2021, đây cũng là mức OI cao nhất kể từ ngày khai trương thị trường.

KLGD của nhà ĐTNN trong tháng 1/2021 tiếp tục tăng so với tháng trước, chiếm 1,38% tổng KLGD toàn thị trường, trong đó nhà ĐTNN chỉ giao dịch các sản phẩm HĐTL chỉ số VN30.

Số lượng tài khoản giao dịch phái sinh cuối tháng 1/2021 có sự gia tăng mạnh đạt 204.407 tài khoản, tăng 17,4% so với tháng trước.

Bước sang tháng 2/2021, sản phẩm HĐTL chỉ số VN30 tiếp tục có thanh khoản tăng mạnh với KLGD bình quân trong tháng đạt 207.075 hợp đồng, tăng 15,92% so với tháng trước. Khối lượng hợp đồng mở (OI) tại phiên giao dịch cuối tháng 2 đạt 28.834 hợp đồng, giảm 2,71% so với tháng trước. Mức OI cao nhất trong tháng đạt 42.200 hợp đồng tại phiên giao dịch ngày 18/2/2021. Về cơ cấu nhà đầu tư tham gia thị trường, KLGD của nhà ĐTNN trong tháng 2/2021 giảm 18,8% so với tháng trước, chiếm 1,12% tổng KLGD toàn thị trường. 

 

Giao dịch của NĐTNN

Tháng 1/2021, giao dịch của nhà ĐTNN trên HOSE đạt 67,6 triệu cổ phiếu, GTGD tương ứng đạt hơn 1.179 tỷ đồng. Trong đó, GTGD mua vào đạt hơn 528 tỷ đồng, giá trị bán ra đạt hơn 687 tỷ đồng. Tính chung trong tháng 1/2021, trên thị trường cổ phiếu niêm yết HNX, nhà ĐTNN đã thu hẹp đáng kể bán ròng chỉ còn hơn 159 tỷ đồng, nhờ 3 phiên mua ròng liên tiếp vào cuối tháng.

Trong tháng 2/2021, tổng GTGD của nhà ĐTNN trên HOSE đạt hơn 42,67 nghìn tỷ đồng, chiếm 6,35% tổng GTGD của toàn thị trường. Đây là tháng thứ 5 bán ròng liên tiếp tính từ tháng 10/2020 của các nhà ĐTNN với giá trị hơn 2,95 nghìn tỷ đồng, tương ứng giảm 14,08% so với tháng 1/2021. Tháng này, nhà ĐTNN tập trung chính ở các mã VNM, CTG, SSI, NVL. Dù vậy, chiều mua ròng cũng ghi nhận nhiều mã với giá trị đáng kể như chứng chỉ quỹ FUEVFVND (+1.276 tỷđồng), VHM (+618 tỷ đồng), MSN (+466 tỷ đồng), KBC (+375 tỷ đồng) và VIC (+352 tỷ đồng).

Trái ngược với đà bán ròng trên HOSE, tháng 2 nhà ĐTNN lại mua ròng trên HNX. Trong đó, GTGD mua vào của nhà ĐTNN trên HNX đạt hơn 312 tỷ đồng, giá trị bán ra đạt hơn 272 tỷ đồng. Tính chung trong tháng 2/2021, trên thị trường cổ phiếu niêm yết HNX, nhà ĐTNN đã mua ròng hơn 40 tỷ đồng.

 

TTCK tháng 3 phải chăng đã là thời điểm hợp lý để tích lũy?

Thị trường khởi động tháng 3/2020 với mức tăng 17,70 điểm của chỉ số VN Index (phiên 1/3), nhưng sau đó lại bị chững lại bởi một phiên giảm sâu tương ứng với số điểm vừa được tích lũy trong 3 phiên đầu tháng. Tính đến phiên giao dịch ngày 8/3, chỉ số VN Index đang đứng ở mức 1.168,27 điểm. Theo các chuyên gia phân tích, tâm lý “sợ cành cong” từ đợt TTCK sụt giảm mạnh hồi cuối tháng 1/2021 vừa qua dường như vẫn còn hiện diện, cùng với việc đắn đo chờ đợi xem liệu thị trường có thể vượt qua ngưỡng 1.200 điểm hay không đã khiến các nhà đầu tư thận trọng với việc giải ngân, đồng thời giảm sự kiên nhẫn trong việc nắm giữ cổ phiếu.

Tại Báo cáo Chiến lược thị trường tháng 3/2021, Công ty cổ phần Chứng khoán SSI cho biết, tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết trên HOSE phục hồi rất tích cực từ quý IV/2020 và khả năng tiếp cận vắc-xin COVID-19 sắp tới là nhân tố nâng đỡ thị trường trong ngắn hạn. Bức tranh vĩ mô lớn hơn đã có những điểm nhấn mới với số liệu 2 tháng đầu năm phát đi những ghi nhận lạc quan về triển vọng GDP quý I/2021 có thể tăng cao hơn cùng kỳ năm ngoái. Bên cạnh đó, mặt bằng lãi suất vẫn đang trong xu hướng giảm nhẹ để hỗ trợ các hoạt động kinh tế tiếp tục hồi phục và cũng tiếp tục tạo lợi thế cho kênh chứng khoán.

Tuy vậy, các chuyên gia phân tích cho rằng, các yếu tố rủi ro cũng bắt đầu xuất hiện, trong đó cần lưu ý vấn đề về lạm phát. Tháng 2, lạm phát tăng khoảng 1,52% và là một mức tăng khá cao nếu chỉ nhìn vào con số tuyệt đối. Theo các chuyên gia phân tích, áp lực lạm phát trong thời gian tới sẽ không nhỏ khi tổng cầu đang phục hồi rõ rệt cùng với nền so sánh thấp của năm 2020. Chi phí vận tải cũng tăng mạnh do sự đứt gãy của chuỗi cung ứng kéo dài từ năm ngoái. Mức tăng này sẽ gây áp lực lớn lên chi phí sản xuất cũng như giá tiêu dùng trong ngắn hạn. Ngoài ra, từ đầu năm tới nay, lợi suất trái phiếu chính phủ (TPCP) Mỹ tăng khá nhanh khoảng 0,6% và hiện nay ở mức gần 1,5%, về lý thuyết là không tốt cho các thị trường mới nổi. Tuy nhiên, về cơ bản, tình hình hiện nay đã có các điểm khác, như mặt bằng lãi suất TPCP Mỹ vẫn thấp hơn so với trước dịch COVID-19, dự trữ ngoại hối của Việt Nam đã ở mức cao theo tiêu chuẩn của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), nhà ĐTNN vẫn mua ròng TPCP, và việc bán ròng trên thị trường cổ phiếu đã diễn ra từ rất lâu nên áp lực hiện tại là không còn nhiều.

Về kỹ thuật, vận động của chỉ số VN Index sau Tết Nguyên đán cho thấy những tín hiệu tích cực hơn về điểm số và KLGD, tuy nhiên chỉ số VN Index vẫn liên tục gặp khó do cung thường trực khi chỉ số tiến về vùng cản tâm lý 1.200 điểm. Các nhịp thoái lui từ vùng cản này đang được hỗ mạnh ở vùng 1.175 - 1.150 điểm trong khi xu hướng tăng của chỉ số vẫn chưa thay đổi. Vì vậy, có khả năng chỉ số VN Index vẫn sẽ hướng đến và thử thách vùng đỉnh cũ 1.200 với động lực từ nhóm nhà đầu tư cá nhân trong thời gian tới.