Skip to content
ssc.gov.vn
Diễn đàn chứng khoán
IOSCO công bố chương trình hành động giai đoạn 2021-2022
270
15/04/2021

Tổ chức Quốc tế các Ủy ban Chứng khoán (IOSCO)2 đưa ra các nhiệm vụ trọng tâm cho giai đoạn 2021 - 2022, chủ yếu tập trung đến các giải pháp ứng phó với những căng thẳng thị trường do đại dịch COVID-19 gây ra. Trong thời gian qua, IOSCO đã có những hoạt động tích cực nhằm ứng phó với các rủi ro tiềm ẩn ảnh hưởng đến ổn định tài chính, trong đó đặc biệt chú trọng đến hoạt động của tổ chức trung gian tài chính phi ngân hàng. Bên cạnh đó, IOSCO cũng tập trung vào khía cạnh bảo vệ nhà đầu tư và tính toàn vẹn của thị trường cũng như kiểm định tác động của đại dịch COVID-19 đến thị trường, đặc biệt là việc gia tăng hành vi trái pháp luật, gian lận và mức độ phục hồi hoạt động thị trường; Thực hiện thiết lập hệ thống báo cáo doanh nghiệp toàn diện thống nhất, giải quyết các vấn đề liên quan đến cải thiện tính đầy đủ, nhất quán và khả năng so sánh của các Báo cáo phát triển bền vững.

Ngày 26/2/2021, IOSCO chính thức công bố chương trình hành động giai đoạn 2021 - 2022 với các mục tiêu căn bản là bảo vệ nhà đầu tư, duy trì thị trường công bằng, hiệu quả, minh bạch và giải quyết các vấn đề liên quan đến rủi ro hệ thống. Khác với thông lệ trước đây, chương trình này được thực hiện trong 2 năm để đảm bảo tính phù hợp, liên tục với hai mục tiêu ưu tiên mới, đó là: Thứ nhất, ổn định tài chính và rủi ro hệ thống trong hoạt động của các tổ chức trung gian tài chính phi ngân hàng (NBFI); Thứ hai, rủi ro từ các hành vi sai trái, gian lận trong khủng hoảng COVID-19 và khả năng phục hồi.

Đại dịch COVID-19 đã làm gia tăng thất nghiệp, căng thẳng tài chính, cô lập về xã hội cùng với chiều hướng gia tăng các hoạt động trực tuyến là môi trường lý tưởng để các hành vi lừa đảo, gian lận hoạt động. Với những lo ngại về tác động liên tục của COVID-19 đối với hoạt động kinh tế toàn cầu và triển vọng tài chính vĩ mô, trong chương trình hành động năm 2021 - 2022, IOSCO kêu gọi các thành viên thông qua hai ưu tiên mới này để tập trung vào các công việc quan trọng đang được tiến hành kể từ tháng 3/2020 nhằm đối phó với những tác động liên tục của đại dịch trên thị trường chứng khoán (TTCK). Cùng với đó, ưu tiên giải quyết các vấn đề liên quan đến ổn định tài chính và rủi ro hệ thống trong NBFI để đối phó với những căng thẳng thị trường do COVID-19 gây ra sẽ tiếp tục được IOSCO hướng dẫn thông qua thúc đẩy việc áp dụng các sáng kiến do các nhóm công tác thành viên đề xuất.

Liên quan đến phát triển bền vững thị trường vốn, IOSCO cho rằng cần phải nỗ lực gấp đôi trong việc cải thiện tính đầy đủ, nhất quán và khả năng so sánh trong hệ thống báo cáo bền vững, hai ưu tiên mới là: quản lý tài sản và sản phẩm tài chính xanh; xếp hạng và cung cấp số liệu liên quan đến các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị công ty (ESG). IOSCO sẽ tiếp tục nỗ lực thực hiện 6 nhiệm vụ trọng yếu như sau: (1) Nợ doanh nghiệp và đòn bẩy tài chính, (2) Các tài sản mã hóa, (3) Phân khúc TTCK và thị trường phái sinh, (4) AI và ML3, (5) Đầu tư thụ động và nhà cung cấp chỉ số4, (6) Số hóa và phân phối bán lẻ. Chương trình hành động năm 2021 - 2022 của IOSCO cập nhật thông tin thực hiện 6 ưu tiên cũng như lên kế hoạch cho 2 ưu tiên mới.

I. Về ổn định tài chính và rủi ro hệ thống trong hoạt động của NBFI

COVID-19 tấn công thế giới vào đầu năm 2020 đã gây ra căng thẳng cho thị trường vào tháng 3 và tháng 4/2020, cho thấy tầm quan trọng của tính liên kết của thị trường vốn với hệ thống tài chính rộng và tập trung vào các lỗ hổng cấu trúc cũng như quy định các hoạt động của NBFI. Đầu năm 2020, IOSCO đã thành lập Nhóm cam kết ổn định tài chính (Financial Stability Engagement Group - FSEG) để nâng cao khả năng tiếp cận của IOSCO. Ngoài các dự án do FSEG tài trợ, giai đoạn 2021 - 2022 một số dự án sẽ được thực hiện với sự phối hợp của Hội đồng ổn định tài chính (Financial Stability Board - FSB), cụ thể:

Một là, FSEG xây dựng và thực hiện các chương trình hành động với NBFI, gồm: (i) Trên cơ sở báo cáo phân tích về khả năng phục hồi căng thẳng thị trường của các Quỹ thị trường tiền tệ (Money Market Funds - MMF) vào cuối năm 2020. IOSCO và các thành viên sẽ đề xuất kiến nghị chính sách của FSB liên quan đến MMF và các thị trường cơ sở vốn ngắn hạn. (ii) Rủi ro thanh khoản và quản lý quỹ mở (Open-ended funds- OEF), FSB sẽ tiến hành phân tích khả năng ứng dụng và tác động của các công cụ quản lý rủi ro thanh khoản đối với các OEF vào cuối năm 2021. Đồng thời, FSEG sẽ tiến hành phân tích các OEF qua phương pháp đánh giá tổng thể của Ủy ban Đánh giá IOSCO (AC) và bảng câu hỏi Khảo sát cho các cơ quan quản lý (CQQL) và các bên tham gia thị trường như một phần trong quá trình đánh giá của AC về các Khuyến nghị Quản lý Rủi ro Thanh khoản (LRM) năm 2018, sẽ được ban hành vào đầu năm 2021. Báo cáo chung của IOSCO/FSB là căn cứ để dựa vào đánh giá tiếp theo về hiệu quả của các khuyến nghị của FSB trong các quy định thanh khoản chưa phù hợp của các OEF; (iii) Cấu trúc vi mô và thanh khoản của thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN), FSEG tập trung vào việc đánh giá tính thanh khoản, cấu trúc và khả năng phục hồi căng thẳng trên thị trường TPDN theo hai giai đoạn, giai đoạn đầu sẽ rà soát cấu trúc vi mô thị trường và khả năng thanh khoản vào giữa năm 2021. Giai đoạn thứ hai sẽ phân tích hành vi của các bên tham gia thị trường trong thời gian diễn ra căng thẳng do COVID-19 gây ra và những điểm yếu của cấu trúc TPDN vào quý 4/2021; (iv) Thúc đẩy kiểm tra động lực ký quỹ trên TTCK phái sinh tập trung và TTCK phái sinh phi tập trung giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 4/2020. Trên cơ sở các quy định ký quỹ sẽ xem xét đánh giá cùng với Ủy ban Thanh toán và Hạ tầng Thị trường (Committee on Payments and Market Infrastructures - CPMI) và Ủy ban Basel về Giám sát Ngân hàng (Basel Committee on Banking Supervision - BCBS) đưa ra các khuyến nghị phù hợp với giai đoạn phục hồi vào cuối năm 2021; (v) Định giá quỹ, liên quan trực tiếp đến công việc về rủi ro thanh khoản của OEF, IOSCO cũng đang có kế hoạch tiến hành công việc thăm dò về định giá quỹ vào năm 2022, theo mô hình và định giá hợp lý của một số chứng khoán cơ sở thiếu dữ liệu giá trị tin cậy trong giai đoạn khủng hoảng. (vi) Thu thập dữ liệu và giám sát, FSEG sẽ tiếp tục hỗ trợ dữ liệu trong việc phân tích tác động của đại dịch trên TTCK và đã đóng góp vào hoạt động giám sát của FSB.

Hai là, dự án quỹ đầu tư và ổn định tài chính khác: (i) Nợ doanh nghiệp và đòn bẩy tài chính: IOSCO sẽ hoàn thành phân tích từ các khía cạnh bảo vệ nhà đầu tư và quan điểm ổn định tài chính, để phát triển báo cáo liên quan khoản vay có đòn bẩy và nghĩa vụ cho vay có thế chấp (CLO) vào cuối năm 2021. IOSCO sẽ bắt đầu đánh giá về quản lý rủi ro thanh khoản trong quỹ mở và kết quả thực hiện khuyến nghị năm 2018 của IOSCO, dự kiến báo cáo cuối cùng được công bố vào năm 2022; (ii) Quỹ ETF, IOSCO sẽ tiếp tục phân tích thị trường ETF vào cuối năm 2021 và tham vấn về các đề xuất chính sách khả thi đầu năm 2022; (iii) Đòn bẩy trong các quỹ đầu tư, dựa trên Báo cáo đòn bẩy năm 2019, Báo cáo đòn bẩy toàn cầu đầu tiên dựa trên dữ liệu được thu thập thông qua một mẫu chuẩn hóa từ các thành viên kể từ ngày 31/12/2020 dự kiến được công bố vào cuối năm 2021.

II. Về rủi ro từ đại dịch COVID-19

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 bùng nổ, các Chính phủ đã thực thi hàng loạt biện pháp thắt chặt thậm chí đóng cửa, dẫn đến việc nhiều tổ chức và CQQL phải chuyển đổi sang hình thức làm việc từ xa. Quá trình chuyển đổi này đặt ra nhiều thách thức về an ninh mạng do vừa phải đảm bảo duy trì tương thích vừa phải đảm bảo an toàn hệ thống do bên thứ ba cung cấp (thuê ngoài), trong khi các chức năng giám sát và kiểm soát nội bộ thường không được thiết kế để hoạt động trong môi trường làm việc từ xa.

Đại dịch COVID-19 đã tác động mạnh mẽ đến tình hình kinh tế và xã hội, chẳng hạn như làm gia tăng thất nghiệp, căng thẳng về tài chính, có thể tăng các nhà đầu tư nhỏ lẻ dẫn đến dễ bị lừa đảo và gian lận. Ngày 22/12/2020, Tổ công tác của IOSCO chuyên trách về đạo đức thị trường nhỏ lẻ (the Retail Market Conduct Taskforce - RMCTF) đã công bố báo cáo khảo sát và những phát hiện về tác động của COVID-19 nhằm mục đích tăng cường bảo vệ nhà đầu tư. Dự kiến năm 2022, báo cáo hoàn chỉnh sẽ được công bố, bao gồm các nội dung: (i) Rủi ro hành vi sai trái; (ii) Các rủi ro về vận hành, an ninh mạng và kế hoạch kinh doanh liên tục; (iii) Gian lận và lừa đảo. Theo đó, RMCTF sẽ chủ trì hai nhiệm vụ (i) và (iii), Ủy ban 2 của IOSCO về Thị trường thứ cấp và Ủy ban 3 về Trung gian thị trường thực hiện nội dung (ii).

 

III. Về tài chính bền vững

IOSCO nhận thấy nhu cầu cấp thiết phải cải thiện tính nhất quán, khả năng so sánh và độ tin cậy của báo cáo bền vững, với trọng tâm ban đầu là cơ hội và rủi ro liên quan đến biến đổi khí hậu, sau đó sẽ được mở rộng sang các vấn đề bền vững khác. Kể từ khi công bố báo cáo “Tài chính bền vững và vai trò của CQQL” vào tháng 4/2020, Lực lượng đặc nhiệm tài chính bền vững (Sustainable Finance Task Force- STF) đã đạt được tiến bộ trong công bố thông tin (CBTT) bền vững của các tổ chức phát hành (TCPH), công bố tài sản của các nhà quản lý và bảo vệ nhà đầu tư, vai trò của ESG các nhà cung cấp dữ liệu và xếp hạng tín nhiệm.

STF đặt ra ba lĩnh vực trọng tâm CBTT liên quan đến tính bền vững của TCPH, tổ chức quản lý tài sản và tổ chức định mức tín nhiệm, xếp hạng ESG và nhà cung cấp dữ liệu ESG, mục tiêu cấp bách là cải thiện tính đầy đủ, nhất quán và khả năng so sánh của báo cáo bền vững. Đặc biệt, nhu cầu của nhà đầu tư về CBTT bền vững của TCPH chưa được đáp ứng đúng mức. Vì TTCK dựa vào việc công bố đầy đủ, chính xác và kịp thời các kết quả tài chính và các thông tin khác quan trọng đối với các quyết định đầu tư, STF sẽ tiếp tục cải thiện tính nhất quán, khả năng so sánh và độ tin cậy của công bố tính bền vững, phù hợp với ba lĩnh vực ưu tiên để các công ty và các nhà quản lý tài sản cải thiện các công bố liên quan đến tính bền vững, cụ thể: khuyến khích các tiêu chuẩn nhất quán trên toàn cầu bộ tiêu chuẩn quốc tế chung về CBTT liên quan đến tính bền vững ở các khu vực tài phán, bao gồm phạm vi rộng của các chủ đề bền vững và tận dụng các nguyên tắc, khuôn khổ và hướng dẫn hiện có; Chuẩn hóa và chú trọng nhiều hơn vào các chỉ số định lượng theo ngành liên quan đến tính bền vững của các công ty; Phối hợp các phương pháp tiếp cận, thúc đẩy nhất quán công bố liên quan đến tính bền vững quốc tế, tập trung vào việc tạo ra giá trị doanh nghiệp, bao gồm sự phụ thuộc của các công ty vào các bên liên quan và môi trường bên ngoài, đồng thời, Ban quản trị IOSCO cam kết làm việc với các Ủy viên Tổ chức IFRS và các bên liên quan khác để nâng cao các tiêu chí ưu tiên.

Để đạt được mục tiêu đề ra, STF hợp tác với các tổ chức quốc tế yêu cầu CBTT bắt buộc cùng với tuân thủ hoặc giải thích các yêu cầu. Cùng với đó, Tổ chức Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS) thực hiện các cuộc tọa đàm nhằm thiết lập một khuôn khổ đảm bảo cho các công bố về tính bền vững đáp ứng kỳ vọng của các CQQL cả về nội dung và khả năng quản trị. Tiếp cận nhất quán, tương thích với các chuẩn mực báo cáo kế toán hiện hành và thúc đẩy quản trị tốt liên quan đến tính bền vững, tạo cơ sở cho việc phát triển một khuôn khổ chuẩn mực quốc tế về kiểm toán.

Ashley Alder, Chủ tịch IOSCO kiêm Giám đốc Điều hành của Ủy ban Chứng khoán và Hợp đồng Tương lai (SFC) của Hồng Kông, cho biết: “Cần khẩn trương cải thiện báo cáo bền vững theo hướng đáp ứng nhu cầu của thị trường. Tôi tin rằng IOSCO đang đi đầu trong việc vận động các thị trường chấp nhận các tiêu chuẩn CBTT bền vững chất lượng cao bằng cách áp dụng kiến trúc hệ thống để thiết lập tiêu chuẩn bền vững theo IFRS Foundation - giống như chúng tôi đã làm cách đây 20 năm khi chúng tôi áp dụng các tiêu chuẩn báo cáo tài chính IFRS”. Theo ông Erik Thedéen, Chủ tịch Nhóm Đặc nhiệm Tài chính Bền vững IOSCO và Tổng Giám đốc Finansinspektionen của Thụy Điển, cho biết “IOSCO đề xuất một cách tiếp cận thực tế hỗ trợ “khí hậu trước tiên” để bao quát chiều rộng của các chủ đề bền vững và thúc đẩy quốc tế nhất quán về CBTT liên quan đến giá trị doanh nghiệp cốt lõi, thiết lập cơ chế hỗ trợ khả năng tương tác với các yêu cầu cụ thể của khu vực tài phán”.

Dự kiến, đến cuối năm 2021 sẽ công bố báo cáo liên quan đến tính bền vững cho các nhà quản lý tài sản, nhà cung cấp dữ liệu ESG và xếp hạng ESG.

IV. Về nhà cung cấp chỉ số và đầu tư thụ động

IOSCO phát triển chuyên đề phân tích về tác động của sự tăng trưởng đầu tư thụ động trên TTCK để đánh giá tổng quan về sự gia tăng và động lực của đầu tư thụ động, xem xét các tác động tăng cường đầu tư thụ động đến hiệu quả thị trường và quản trị công ty, đánh giá bất cập giữa các loại quỹ thụ động và các loại quỹ khác đến hiệu quả TTCK, dự kiến Báo cáo được công bố vào giữa năm 2021.

Vào năm 2020, IOSCO đã thực hiện khảo sát các thành viên và sẽ tiếp tục nghiên cứu sâu hơn các vấn đề liên quan đến vai trò của nhà quản lý tài sản, nhà cung cấp chỉ số cũng như vai trò và quy trình của các nhà cung cấp chỉ số trong việc cung cấp chỉ số tác động tiềm ẩn của các lỗi quản trị đối với quỹ và xác định các xung đột lợi ích tiềm ẩn có thể tồn tại ở các nhà cung cấp chỉ số liên quan đến quỹ, dự kiến báo cáo sẽ hoàn thành vào cuối năm 2021.

V. Phân khúc TTCK và TTCK phái sinh

Đây là vấn đề ưu tiên trong nhiệm kỳ Chủ tịch G20 của Nhật Bản, theo đó IOSCO công bố Báo cáo liên quan đến vấn đề này vào tháng 6/2019, xác định các bước thực tế có thể tiếp tục tăng cường hợp tác giữa các CQQL và hỗ trợ các CQQL giải quyết các tác động tiêu cực của sự phân mảnh thị trường, thiết lập các quy trình để cải thiện và tăng cường hợp tác giám sát. Năm 2021, IOSCO sẽ thực hiện đánh giá việc sử dụng các công cụ giám sát và các cơ chế hợp tác khác, bao gồm cả Biên bản ghi nhớ với mục đích xác định các thực tiễn tốt mà các CQQL có thể sử dụng trong việc thiết lập và tiến hành các hoạt động giám sát. Báo cáo thường niên từ Ủy ban tư thành viên liên kết (the Affiliate Members Consultative Committee - AMCC) của IOSCO về phân khúc thị trường.

VI. Tài sản tiền mã hóa

Năm 2020, IOSCO đã kiểm tra các vấn đề pháp lý phát sinh từ “Stablecoin5 toàn cầu” liên quan đến TTCK, mạng lưới Fintech của IOSCO đã gửi báo cáo cho Hội đồng IOSCO vào tháng 10/2019 công bố các phát hiện chính vào tháng 3/2020. Vào năm 2021, IOSCO sẽ tiếp tục phát triển Khung hỗ trợ ICO6 để đảm bảo được cập nhật, đóng góp vào cuộc thảo luận ở cấp độ quốc tế và hỗ trợ chương trình quy định toàn cầu liên quan đến Stablecoin. Nội dung liên quan đến việc mở rộng phạm vi các hoạt động vòng đời của ICO và các vấn đề nằm ngoài trọng tâm hiện tại về các hoạt động phát hành chính (ví dụ: giao dịch và phân phối mã thông báo). Vấn đề đánh giá các tiêu chuẩn IOSCO theo các khuyến nghị cấp cao về quy định trong báo cáo Stablecoin của FSB.

VII. Trí tuệ nhân tạo và Học máy (AIML)

IOSCO tiếp tục nghiên cứu các ứng dụng AIML và những rủi ro tiềm ẩn đang được các trung gian thị trường và các nhà quản lý tài sản sử dụng trên TTCK. Theo đó, IOSCO đã xây dựng hướng dẫn khuyến nghị cho các CQQL về các vấn đề cần xem xét khi điều chỉnh các bên tham gia thị trường sử dụng AIML vào năm 2020. Báo cáo cuối cùng về việc sử dụng ALML của các tổ chức trung gian thị trường và nhà quản lý tài sản dự kiến sẽ được xuất bản vào quý II/2021.

VIII. Số hóa và phân phối bán lẻ

Sự phát triển nhanh chóng của số hóa, đặc biệt là thông qua mạng xã hội, đã thay đổi cách tiếp thị và phân phối các sản phẩm tài chính, mang lại cơ hội mới cho các dịch vụ trong nước và đa quốc gia. Dựa trên hoạt động dựa trên các Sản phẩm đòn bẩy trên thị trường phi tập trung, IOSCO đang phát triển một loạt các biện pháp chính sách để giải quyết và giảm thiểu rủi ro do tiếp thị và phân phối trực tuyến qua nhiều đơn vị. Các biện pháp này cũng sẽ bao gồm hướng dẫn về các cách tiếp cận thực thi hiệu quả sẽ được thể hiện tại Báo cáo cuối cùng về Tiếp thị trực tuyến và phân phối bán lẻ dự kiến được ban hành cuối quý III/2021.

Chương trình hành động giai đoạn 2021 - 2022 cung cấp thông tin cập nhật về các sáng kiến đang được IOSCO ưu tiên triển khai. IOSCO cũng sẽ nỗ lực hơn nữa trong các lĩnh vực quan trọng khác, bao gồm các vấn đề có tầm quan trọng khác, đặc biệt là vấn đề tăng trưởng, các thị trường mới nổi (GEM), việc đẩy mạnh phát triển, đổi mới tài chính và số hóa thông qua ICO và mạng lưới công nghệ tài chính, cũng như thực hiện công tác giám sát, nâng cao năng lực cho các thành viên và hỗ trợ giáo dục nhà đầu tư như một trụ cột quan trọng trong việc bảo vệ nhà đầu tư trên TTCK. Chương trình hành động 2 năm này sẽ được xem xét và bổ sung cho phù hợp với thực tế vào cuối năm 2021.

 

Các bài viết khác: