Skip to content
ssc.gov.vn
Hoàn thiện khung khổ pháp lý về chứng khoán phái sinh
Hoàn thiện Dự thảo Thông tư hướng dẫn về chứng khoán phái sinh – góp phần nâng cao tính minh bạch
270
15/04/2021

Ngày 31/12/2020, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 158/2020/NĐ-CP về chứng khoán phái sinh (CKPS) và thị trường chứng khoán (TTCK) phái sinh (Nghị định số 158/2020/NĐCP) nhằm khắc phục những khó khăn vướng mắc trong quá trình vận hành thị trường, phù hợp với yêu cầu phát triển mới của thị trường và với Luật Chứng khoán (sửa đổi) có hiệu lực từ năm 2021. Để bảo đảm tính đồng bộ về hệ thống pháp lý trong thực hiện, Bộ Tài chính (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - UBCKNN) đã xây dựng dự thảo Thông tư hướng dẫn một số điều của Nghị định 158 và đang lấy ý kiến chuyên gia và các thành viên thị trường. Tạp chí Chứng khoán đăng tải một số ý kiến đóng góp của bà Nguyễn Minh Châu, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội (MB) đối với nội dung dự thảo Thông tư như sau: 

1. Đề nghị làm rõ cách thức xác định “Ký quỹ rủi ro" và “Ký quỹ song hành”

Hiện nay, TTCK phái sinh Việt Nam đã áp dụng 2 loại ký quỹ là Ký quỹ ban đầu (IM) và Ký quỹ biến đổi (VM). Trong dự thảo Thông tư mới này, MB nhận thấy ban soạn thảo nên bổ sung thêm 2 loại ký quỹ mới là Ký quỹ rủi ro và Ký quỹ song hành, nhằm mục đích bù đắp mức lỗ tiềm tàng tăng thêm của CKPS theo các kịch bản biến động giá của tài sản cơ sở. Tuy nhiên, cụ thể mô hình xác định kịch bản biến động giá tài sản cơ sở cũng như công thức tính toán mức lỗ tiềm tàng của CKPS lại chưa được quy định cụ thể ở Dự thảo khiến nhà đầu tư khó xác định mức ký quỹ tăng thêm đối với các giao dịch CKPS. Vì vậy, MB đề nghị UBCKNN và Trung tâm Lưu ký Chứng khoán (VSD) quy định rõ chi tiết cách thức tính toán đối với 2 loại ký quỹ mới này.

Đối với thị trường hợp đồng tương lai (HĐTL) trái phiếu Chính phủ (TPCP), việc bổ sung thêm 2 loại ký quỹ mới sẽ làm tăng chi phí giao dịch của nhà đầu tư trong khi hiện nay thị trường này rất kém thanh khoản, do đó MB đề xuất UBCKNN chưa áp dụng hoặc có lộ trình áp dụng bổ sung các mức ký quỹ mới đối với HĐTL TPCP để khuyến khích các thành viên thị trường tham gia giao dịch, phát triển thị trường này trong tương lai.

2. Đề xuất sửa đổi Khoản 2, Điều 5, cụ thể như sau:

Hiện nay, tại Khoản 2, Điều 5 Dự thảo Thông tư đang quy định về hoạt động giao dịch CKPS của nhà đầu tư như sau: “Sau thời hạn quy định, nhà đầu tư không hoàn tất việc giảm vị thế thì thành viên bù trừ được thực hiện giao dịch đối ứng để đóng một phần hoặc toàn bộ vị thế của nhà đầu tư”. Về vấn đề này, MB đề xuất sửa đổi thành:

Sau thời hạn quy định, nhà đầu tư không hoàn tất việc giảm vị thế thì thành viên bù trừ được thực hiện giao dịch đối ứng để đóng một phần hoặc toàn bộ vị thế của nhà đầu tư về mức đảm bảo tuân thủ giới hạn vị thế trên tài khoản theo quy chế của VSD”.

 

3. Đề nghị bổ sung làm rõ đặc điểm Hợp đồng kỳ hạn (forward) để phân biệt với hợp đồng mua bán thông thường (spot) trên thị trường TPCP chuyên biệt

Hiện nay, Luật Chứng khoán 2019 và Nghị định 158/2020/NĐ-CP đã định nghĩa “Hợp đồng kỳ hạn là loại CKPS giao dịch thỏa thuận, xác nhận cam kết giữa các bên về việc mua/bán số lượng tài sản cơ sở nhất định theo mức giá đã được xác định vào ngày đã xác định trong tương lai”. Tuy nhiên theo MB, định nghĩa này cần được làm rõ hơn trong Thông tư hướng dẫn chi tiết nhằm phân biệt các giao dịch mua bán thông thường trên thị trường TPCP chuyên biệt (ngày giao kết hợp đồng xảy ra trước ngày thanh toán) và giao dịch kỳ hạn. Các giao dịch thông thường có ngày thanh toán xảy ra sau ngày giao kết (T+2, T+3, T+n…) sẽ được coi là giao dịch spot hay forward? Việc quy định này là rất cần thiết để phân tách rõ giao dịch nào là CKPS (được điều chỉnh bởi luật pháp về CKPS và các văn bản liên quan), giao dịch nào là giai đoạn chứng khoán cơ sở.

Các bài viết khác: