Skip to content
ssc.gov.vn
Dự thảo Nghị định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán
Kỳ vọng Nghị định mới về xử phạt giúp thực thi nghiêm túc các quy định pháp luật về chứng khoán
266
15/12/2020

Hiện nay, Bộ Tài chính (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - UBCKNN) đã soạn thảo Nghị định hướng dẫn Luật Chứng khoán 2019 về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán (TTCK). Theo đó, UBCKNN đã lấy ý kiến các thành viên thị trường về việc góp ý cho dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và TTCK để thay thế Nghị định số 108/2013/NĐ-CP và Nghị định số 145/2016/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 108. Xoay quanh dự thảo Nghị định này, Tạp chí Chứng khoán đã phỏng vấn bà Nguyễn Thị Diệu Hồng, Trưởng Phòng Xây dựng pháp luật - Ban Pháp chế của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).

Bà đánh giá như thế nào về sự phát triển của TTCK nói chung và công tác xây dựng văn bản pháp luật về chứng khoán và TTCK nói riêng trong thời gian qua?

Trong gần 15 năm qua, TTCK Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc cả về chiều rộng và chiều sâu, trở thành kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế. Sự phát triển của TTCK yêu cầu phải có khung pháp lý điều chỉnh vừa đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của các nhà đầu tư trên TTCK vừa đảm bảo hiệu quả của công tác quản lý nhà nước đối với TTCK đã được đặt ra. Kể từ năm 2006 - khi Luật Chứng khoán đầu tiên được ban hành đến nay, hệ thống pháp luật về chứng khoán đã dần được hoàn thiện, theo đó, Luật Chứng khoán tiếp tục được sửa đổi, bổ sung và thay thế, cơ quan quản lý ban hành hàng loạt văn bản hướng dẫn (nghị định, thông tư, quyết định), tạo thành hành lang pháp lý khá đầy đủ cho các chủ thể kinh doanh, nhà đầu tư hoạt động cũng như cơ quan quản lý nhà nước có công cụ để quản lý.

Quy trình xây dựng văn bản pháp luật trong lĩnh vực chứng khoán ngày càng minh bạch. Đơn cử, khi xây dựng các văn bản hướng dẫn, đảm bảo thực hiện Luật Chứng khoán năm 2019, cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiến hành tham vấn ý kiến của các doanh nghiệp. VCCI đã chủ động liên hệ với cơ quan chủ trì tổ chức hội thảo lấy ý kiến các doanh nghiệp về Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Chứng khoán và nhận được sự phối hợp rất nhiệt tình, cầu thị. Các ý kiến góp ý của các doanh nghiệp, hiệp hội, dù được tiếp thu hay không cũng đã được ban soạn thảo giải trình rõ ràng, cụ thể. Dự thảo Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và TTCK là một văn bản khá quan trọng trong việc đảm bảo thực thi các quy định của pháp luật chứng khoán, cũng đã được lấy ý kiến VCCI bằng hình thức văn bản. VCCI cũng đã triển khai lấy ý kiến cộng đồng doanh nghiệp, tổng hợp ý kiến và gửi tới Ban soạn thảo. Những ý kiến góp ý này đã được tiếp thu, giải trình rõ ràng.

Hiện UBCKNN đang lấy ý kiến các thành viên thị trường về dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và TTCK, bà có ý kiến, đóng góp gì giúp dự thảo Nghị định hoàn thiện hơn?

Như đã nêu ở trên, Dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và TTCK đã được cơ quan chủ trì soạn thảo lấy ý kiến VCCI. Trên cơ sở ý kiến góp ý của doanh nghiệp, hiệp hội, VCCI đã có bản tổng hợp gửi tới cơ quan chủ trì soạn thảo.

Các ý kiến của VCCI tập trung vào các vấn đề sau:

Thứ nhất là tính minh bạch: cần làm rõ các khái niệm có thể tạo ra nhiều cách hiểu khác nhau giữa các đối tượng áp dụng. Ví dụ như Dự thảo quy định xử phạt đối với hành vi “lập, xác nhận hồ sơ đăng ký chào bán, phát hành chứng khoán riêng lẻ có thông tin sai sự thật hoặc che giấu sự thật hoặc sai lệch nghiêm trọng”. “Sai lệch nghiêm trọng” là khái niệm chưa rõ (tính nghiêm trọng được xác định dựa trên căn cứ nào?).

Hoặc đề nghị thu hẹp khoảng cách trong khung xử phạt (ví dụ: có khung xử phạt có khoảng cách phạt giữa mức trần và mức sàn quá rộng, lên tới 200.000.000 đồng), có thể trao nhiều quyền cho cán bộ thực thi trong quyết định mức phạt và tạo ra nguy cơ đối xử bất bình đẳng giữa những đối tượng bị xử phạt.

Thứ hai là tính hợp lý khi xác định mức xử phạt hoặc hành vi xử phạt: Có những quy định xác định hành vi không cùng tính chất nhưng chung khung xử phạt (ví dụ: xử phạt hành vi “không thực hiện thông báo”; “thực hiện thông báo không đúng thời hạn” trong cùng một khung xử phạt là chưa hợp lý, bởi vì tính chất của hai hành vi vi phạm này khác nhau “không thông báo” là hoàn toàn không thực hiện nghĩa vụ; “thông báo không đúng thời hạn” là có thực hiện nghĩa vụ nhưng chưa đúng thời hạn. Quy định này có thể dẫn tới việc, đối tượng không thực hiện thông báo sẽ có cùng mức phạt đối với đối tượng chỉ thực hiện thông báo trễ 01 ngày. Điều này là chưa hợp lý);

Thứ ba là có những hành vi không nên bị xử phạt vi phạm hành chính, ví dụ “không ký kết hợp đồng bằng văn bản với khách hàng khi cung cấp dịch vụ cho khách hàng hoặc hợp đồng ký kết với khách hàng không có đầy đủ nội dung theo quy định”. Bởi vì đây là hành vi thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật dân sự với các biện pháp xử lý hậu quả tương ứng. Dưới góc độ của mối quan hệ hành chính, hành vi này không ảnh hưởng đáng kể, vì vậy xử phạt đối với hành vi này là chưa hợp lý.

Bà có kỳ vọng như thế nào khi Nghị định này được áp dụng vào thực tiễn?

Nghị định này khi được áp dụng kỳ vọng các quy định của pháp luật về chứng khoán và TTCK sẽ được thực thi nghiêm chỉnh trên thực tiễn. Các chủ thể kinh doanh, nhà đầu tư nhìn vào các mức phạt, hình thức xử phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động, tước giấy phép mà cân nhắc tới các hành vi của mình. Cơ quan quản lý nhà nước có công cụ hiệu quả để đảm bảo các quy định về chứng khoán có thể thực thi nghiêm túc. Nghị định này cũng góp phần vào sự phát triển của TTCK nói riêng và nền kinh tế nước ta nói chung.

Có thể một số quy định tại Nghị định sẽ phát sinh những điểm chưa phù hợp khi “đi vào cuộc sống” mà chúng ta phải chờ áp dụng mới thấy được. Nhưng điểm quan trọng là cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng những phản ánh về vướng mắc, bất cập trong quy định của pháp luật sẽ được cơ quan quản lý nhà nước lắng nghe và khắc phục trong các văn bản pháp luật sửa đổi, bổ sung tiếp sau.

Các bài viết khác: